Genetik mühendisliği çalışmaları çok kez DNA’nın çok doğru ve tekrarlanabilir şekilde kesildiği işlemleri içerir. Restriksiyon endonükleazı verilen enzimler DNA’nın özel nükleotid dizilerini tanır ve her iki zinciri birden keser.

RE enzimleri, kısa DNA dizilerini özgül olarak tanıyan ve bu dizilimlere yakın bölgelerden veya bu dizilimler içindeki spesifik bölgelerden DNA’yı kesen yapılardır.
küt uç                            yapışkan uç

Günümüzde 300’e yakın farklı DNA dizilimini tanıyan yaklaşık 3000’den fazla RE varlığından söz edilmektedir. RE enzimlerinin çok büyük bir kısmı bakterilerden, çok az bir kısmı da virüs ve ökaryotlardan izole edilmiştir.

İn vivo görevleri
RE’ların doğal biyolojik fonksiyonu, bakteriyel savunma mekanizmasında oynadıkları roldür. Bakteriye giren yabancı DNA’ları da kesebildiklerinden, intraselüler bakteriyel patojenleri inaktive edebilmekte ve bakteriyi virüslerden ve yabancı DNA’lardan korumaktadırlar.
İn vitro kullanım alanları
RE enzimleri özellikle klonlama çalışmaları yapan araştırma laboratuarlarında sıklıkla kullanılmıştır. RE kullanım alanlarına örnekler:
Rekombinant DNA elde edilmesi
DNA haritası çıkarılması
Polimorfizmlerin belirlenmesi
Probların hazırlanması
DNA modifikasyon durumlarının analizi

Optimal olmayan şartlarda enzimin tanıma sekansına olan spesifisitesi değişmektedir. Bu duruma “star aktivite”veya “relaxed specificity”denilmektedir.
Bu nedenle, İyi bir saflaştırılma yapılması ve istenmeyen bantların görülmemesi için kullanılan RE’larn star aktiviteye sahip olup olmadıkları bilinmeli, üretici firmalar tarafından da bildirilmelidir.

Kaynaklar

1-Öner C, Sümer S, Öner R, Öğüş A, Açık L, 2009. Genetik Kavramlar. Klug Ws, Cummings MR, 2006 Palme Yayıncılık 

p5rn7vb