Kan Damarlarının Yeniden Modellenmesinde G Proteinleri

Kan Damarlarının Yeniden Modellenmesinde G Proteinleri

Kan damarları, besinlerin geçişini sağlamak için şeklini, esnekliğini değiştirebilme özelliğine sahip. Bu özellik düz kas hücrelerinin yüksek oranda plastisite gösterebilmesinden kaynaklanmaktadır. Bu hücreler damar hasarında çoğalarak damarı onarmaya da çalışıyorlar. Bu damarsal düzenleme çok dikkatli bir şekilde kontrol ediliyor. Araştırmacılar genetik olarak modifiye edilmiş farelerde dış sinyallerin bu düzenlemeye etkisini hücre seviyesinde keşfettiler. Düzenleme mekanizmasının iyi bir şekilde anlaşılması, aterskleroz ve diğer vasküler hastalıkların tedavisi ve önlenmesinde yeni yaklaşımlar doğuracak.
Normal koşullarda gerektiği zaman damar geçirgenliği ve kasılabilirliği hassas bir şekilde düzeltilebiliyor. Fakat bir vasküler sorun varsa bu gerekli ve yararlı damar modellenmesi negatif sonuçlar doğuruyor. Mesela bir koroner kan damarı dilatasyon ve kateter aracılı stentler ile açıldığında düz kas hücrelerinin çoğalması damarı tekrar daraltabilir. Ateroskleroz ve vasküler kalsifikasyon durumlarında ise damarın yeniden modellenmesi tıkanmaya sebep verecek plakların oluşmasına neden olabilir. Bu süreçler bazıları damar duvarındaki sinir ve hücrelerden salgılanan hormonlar ve nörotransmitterler aracılığı ile gerçekleşmektedir. Bu vazoaktif ajanlar hücreler üzerinde G proteini olarak bilinen spesifik reseptörlere bağlanarak işlerini gerçekleştiriyorlar.
Araştırmacılar damarın yeniden modellenmesinde iki sınıf G proteinin önemli rol oynadığını söylüyorlar. Bunlar birisi Gq/G11 iken diğer G12/G13 proteinidir. Araştırmacılar yaptıkları bu çalışma ile bu iki sinyal yolağın vazoaktif faktörler tarafından düzenlendiğini keşfettiler. Beklenin tersine bu iki sınıf G proteini birbirine zıt çalıştığı görüldü.
Araştırmacılar genetik olarak modifiye ettikleri farede herhangi bir G proteininin bloke olmasının damarın yeniden modellemesi üzerine incelemeler yaptılar. İncelemeler sonucunda düz kas hücrelerinde G12/G13 proteini deaktive edilmiş atersklerozlu farelerde düz kas hücreleri aşırı derece çoğalarak damarın daralmasına neden olurken Gq/G11 proteini deaktive edilmişlerde damar duvarı kalınlaşması görülmemiş.
Araştırmacılar bu sonuçların yeni geliştirilecek ilaçlar için hedef olduğunu belirtiyorlar. Böylece ateroskleroz gibi vasküler hastalıklarda ve kardiyolojik müdahaleler sonrasında damara daralması engellenebilinecek. Araştırmacılar hayvan modellerinde hücre büyümesini baskılayan ve aterosklerozu önleyen bir grup potansiyel ilaçları incelemeye başladıklarını ve yakın zamanda bu hastalıkların tedavisine yönelik bir ilaç geliştireceklerini belirtiyorlar.

Kaynak: labspaces
Makale: pubmed

Rıdvan

Yıldız Teknik Üniversitesi'nde Doktora yapmakta.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir