İnsan Tükürük Bezlerine Uygulanan İlk Başarılı Gen Terapisi

İnsan Tükürük Bezlerine Uygulanan İlk Gen Terapisi

Ulusal Diş ve Kraniofasial Araştırma Enstitüsündeki (NIDCR) araştırmacıları göre artık insan tükürük bezlerine gen terapisi güvenli bir şekilde uygulanabilinecek.
Bilim adamı Bruce Baum, gen terapisi fikrini 15 yıl önce bir peçetenin üzerine kaba taslak prosedür hazırlayarak başlamış ve 15 yıl çalışmanın sonunda FDA ve Ulusal Sağlık Enstitüsü (NIH) tarafından insan çalışmalarına başlamasının güvenli olduğu kanaatine varılmış. Bunun üzerine ilk insan çalışmaları 2008 yılında başlatılmış.
Çalışma baş ve boyun kanserinden tedavi olarak kurtulan fakat tedavi sonrası kronik ağız kuruluğuna yakalananların tükürük bezlerine su kanalı proteini-1 (aquaporin-1) geninin aktarımı temeline dayanmaktadır. Su kanalı proteini-1 geninin kodladığı protein hücrelerin zarlarında su kanalları oluşturarak sıvının dışarı çıkmasını sağlar, tıpkı tükürük bezlerinden tükürüğün ağza salınması gibi.
Baş ve boyun kanseri olan hastaların tümörleri en etkili kanser tedavi yöntemlerinden biri olan radyasyon terapisi ile küçültüldüğünde radyasyonun çevredeki tükürük bezlerine zarar vererek tükürüğün ağza salınmasını engellediği görülmüş. Günümüzde bu hastalığın etkili bir tedavi yöntemi olmayışı da araştırmacıları harekete geçirmiş. Araştırmacılar, hastaların kanseri yendiğini fakat tedavi sonrasında ağızlarında kuruluk hissi oluştuğunu, bunun da yaşam kalitesini düşürdüğünü ve zorla yutkunma, inflamasyon, enfeksiyon, kötü ağız kokusu ve ağrı gibi çeşitli kronik ağız problemlerine yol açtığını belirtiyor.
Araştırmacılar tükürük bezlerinin gen terapisi için ideal bir hedef olduğunu da belirtiyorlar. Çünkü bu hedeflere kolayca ulaşılabiliniyor ve genin kana karışacak çıkış yolu yok (böylece istenmeyen sonuçlardan kaçınılıyor).

Araştırmanın yapılışı

Araştırmacılar baş ve boyun kanserinden tedavi olarak kurtulmuş 11 kişinin tükürük bezlerinin en büyüğü olan iki parotis bezlerinden birisine su kanalı protein-1 genini tek doz doğrudan enjeksiyon uyguladılar. Vektör olarak çoğalamayan, zararsız hale getirilmiş adenovirüsler kullanıldı.

Araştırma sonuçları

Araştırmaya katılanların beşinde tükürük salgısının arttığı gözlemlenildi. Diğer altısı ise tedavi olumlu yanıt vermezken bunlarda ciddi bir yan etki görülmedi. En yaygın görülen yan etki ise zararsız hale getirilmiş adenovirüslere karşı geçici ve zayıf bir immün tepki.
Bu yan etkilerin de çeşitli vektörlerin kullanılması ile minimize edileceğinden bahseden Baum artık gen tedavisinde önemli bir basamak çıkıldığını ve tükürük bezlerine uygulanacak olan gen tedavisinin önünün parlak olduğunu belirtti.

Kaynak: labspaces 

Makale: NCBI

Rıdvan

Yıldız Teknik Üniversitesi'nde Doktora yapmakta.

İnsan Tükürük Bezlerine Uygulanan İlk Başarılı Gen Terapisi” için bir yorum

  • 10 Ocak 2013 tarihinde, saat 15:49
    Permalink

    Sevindirici bir haber böyle başarılar artarda insanların ilerlemesine engel olan korku faktörü ortadan kalkar.

    Yanıtla

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir