Adsorpsiyonu Etkileyen Faktörler

Adsorpsiyonu Etkileyen Faktörler

Adsorpsiyona neden olan kuvvetler çok değişiktir. Bunlar fiziksel kaynaklı olabildikleri gibi kimyasal özelliklerden kaynaklanan kuvvetler olabilirler.

Adsorpsiyonu etkileyen faktörleri adsorbatın özellikleri, adsorbentin özellikleri ve ortamın özellikleri diye üç temel başlıkta incelersek şu şekilde faktörleri belirtebiliriz:

Adsorbatın özellikleri

o Adsorbatın yüzey alanı

o Adsorbatın tane boyutu

o Gözenek yapısı ve boyutu

o Adsorbatın miktarı

o Adsorbatın yüzey özellikleri

Adsorbentin özellikleri

o Sıvı içindeki çözünürlüğü

o Moleküler büyüklüğü

o Moleküler yapısı

o Sıvı içindeki derişimi

Ortamın özellikleri

 o Sıcaklık

o pH

o Zaman

o Ortamdaki diğer çözünmüş maddeler

Bunların dışında kütle transferi mekanizmaları da adsorpsiyonu etkileyen faktörler arasındadır:

–   Çözünmüş maddenin, çözücüden sıvı film tabakasına veya adsorbent katı çevresindeki sınır tabakaya doğru hareketi

–   Sıvı film içindeki çözünmüş madde difüzyonu

–   Çözünmüş maddenin adsorbent üzerinde adsorpsiyonu

–   Adsorbent katı içindeki gözenekler içinde çözünen maddenin difüzyonu

parçacık ve film difüzyonu
parçacık ve film difüzyonu

 

 Şekil: Adsorban içerisinde ve yüzeyinde parçacık ve film difüzyonu

Adsorpsiyon bir yüzey olayıdır. Bu nedenle maksimum adsorpsiyon miktarı spesifik yüzey akımı ile doğru orantılıdır. Adsorbanın daha fazla gözenek (por) hacmine sahip ve daha fazla tanecikli yapıda olması adsorpsiyonu arttırır. Adsorpsiyon için gözenek yapısı toplam iç yüzeyden daha önemli bir parametredir.

Çözeltiden adsorpsiyonun olduğu her durumda adsorbentin çözünürlüğü adsorpsiyon dengesini önemli ölçüde kontrol eden bir faktördür. Adsorbentin çözünürlüğü ile adsorpsiyon miktarı arasında ters bir orantı vardır (Lundelius Kuralı). Çözünürlük arttıkça safsızlıkla çözücü arasındaki bağ kuvvetlenir ve adsorpsiyon azalır. Genel olarak herhangi bir organik bileşiğin sudaki çözünürlüğü, bileşiğin zincir uzunluğu ile ters orantılıdır (Traube Kuralı).

Adsorpsiyonu etkileyen en önemli faktörlerden biri pH’dır. Hidronyum ve hidroksil iyonları kuvvetli adsorbe olduklarından, diğer iyonların adsorpsiyonun da çözelti pH’ı etkilidir. Ayrıca asidik ve bazik bileşiklerin iyonizasyon derecesi de adsorpsiyonu etkiler.

Adsorpisyon işlemi genellikle ısı veren bir tepkime biçiminde gerçekleşir. Bu nedenle azalan sıcaklık ile adsorpsiyon büyüklüğü artar. Açığa çıkan ısının genellikle fiziksel adsorpsiyonda yoğuşma veya kristalizasyon ısıları mertebesinde, kimyasal adsorpsiyonda ise kimyasal reaksiyon ısısı mertebesinde olduğu bilinmektedir.

Kaynaklar

Lütfen Login yada Register gizli linkleri görebilmek için

Rıdvan

Yıldız Teknik Üniversitesi'nde Doktora yapmakta.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

ankara escort bayan escort ankara ankara escort ankara escort